Teatr Narodowy

19 listopada 1765 roku w nieistniejącym dziś budynku Operalni przy ul. Królewskiej Aktorowie Jego Królewskiej Mości dali premierę Natrętów Józefa Bielawskiego, komedii będącej swobodną przeróbką z Moliére’a. Ponieważ trupa miała wszelkie cechy w pełni zawodowego i narodowego zespołu (grała w języku polskim i z gry się utrzymywała), 19 listopada obchodzimy jako rocznicę powstania Teatru Narodowego. Powołanie narodowej sceny było jednym z elementów projektowanej przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego reformy edukacji, obyczaju i życia kulturalnego upadającej Rzeczpospolitej.

Za dyrekcji Grzegorzewskiego (1997/98-2002/2003) Teatr Narodowy odzyskał pozycję jednej z najważniejszych scen w kraju. W repertuarze znalazły się teksty Stanisława Wyspiańskiego,Williama Shakespeare’a, Witolda Gombrowicza, Tadeusza Różewicza, Jamesa Joyce’a, Augusta Strindberga, Antoniego Czechowa, Harolda Pintera, Stanisława Ignacego Witkiewicza, Molière’a, Arystofanesa, Wystana Hugh Audena. Do współpracy zaproszono uznanych reżyserów: Kazimierza Dejmka, Macieja Prusa, Adama Hanuszkiewicza, Henryka Tomaszewskiego, Kazimierza Kutza, Jana Englerta, Tadeusza Bradeckiego.

Z myślą o młodej widowni stworzono oryginalny program edukacyjny. Do wygłaszania wykładów poświęconych dziejom polskiego i światowego teatru i dramatu zaproszono najwybitniejszych polskich intelektualistów, natomiast bohaterami wieczorów poetyckich byli m.in. Tadeusz Różewicz, Cyprian Norwid, ks. Jan Twardowski, Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert, Jarosław Iwaszkiewicz, Adam Mickiewicz, Adam Zagajewski, Thomas Stearns Eliot, Juliusz Słowacki, Miron Białoszewski.

Wiele uwagi poświęcono odbudowywaniu i nawiązywaniu kontaktów międzynarodowych. Na scenie Teatru Narodowego wystapiły m.in. zespoły Komedii Francuskiej (Szelmostwa Skapena Molière’a w reż. Jean-Louis Benoit) i Piccolo Teatro di Milano (Sługa dwóch panów Carla Goldoniego w reż. Giorgio Strehlera). Natomiast zespół Narodowego wystąpił w Sarajewie podczas Mess Festival 2000 (Nowe Bloomusalem wg Jamesa Joyce’a w reż. Jerzego Grzegorzewskiego) i w Brukseli, w ramach prezentacji Europalia 2001 (Operetka Witolda Gombrowicza w reż. Jerzego Grzegorzewskiego).

1 września 2003 kierownictwo artystyczne Teatru Narodowego objął Jan Englert.